🌿 AHSC EXAM 2027 🌿

🌞 Class X Biology · Light Reaction

🌿 ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟା

Class X BiologyAHSC Examination 2027Odisha Board

🌿 Class X Biology · ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟା · AHSC 2027 Revision Notes · © Before Exam 2026

🍃 ସ୍ଥାନ ଓ ଆବଶ୍ୟକତା

  • ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆଲୋକରେ କ୍ଲୋରୋପ୍ଲାଷ୍ଟର ଥାଇଲାକଏଡ୍ ଝିଲ୍ଲୀରେ ଘଟେ
  • ଦୁଇ ଫଟୋସିଷ୍ଟମ୍: PS-I (P700), PS-II (P680)
  • ପ୍ରକ୍ରିୟାଟି ଦୁଇ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ
Chloroplast Thylakoid ଥାଇଲାକଏଡ୍ ଝିଲ୍ଲୀ (ଗ୍ରାନା)
🔬 ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଚିତ୍ର (Z-scheme)
ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଲେବେଲ୍ ଚିତ୍ର PS-II (P680) ଉଦ୍ଦୀପିତ ହୋଇ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ପରିବହନ ଶୃଙ୍ଖଳ ଦେଇ PS-I (P700) କୁ ଯାଏ ପରେ NADP⁺ ରୁ NADPH ଗଠନ ହୁଏ ଜଳରୁ O₂ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ADP + Pi ରୁ ATP ଗଠନ ହୁଏ ☀ ଆଲୋକ ଶକ୍ତି (hν) PS-II (P680) P680* P680 O₂ ↑ PS-I (P700) P700* P700 Pq Cyt b₆f PC ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ପରିବହନ ଶୃଙ୍ଖଳ (ETC) ATP ସିନ୍ଥେଜ୍ ADP + Pi → ATP H⁺ → ଲ୍ୟୁମେନ୍ Fd NADP⁺ + 2e⁻ + H⁺ → NADPH 2H₂O ଜଳର ଆଲୋକ ବିଶ୍ଳେଷଣ → e⁻ + H⁺ + O₂

━▶ e⁻ ପ୍ରବାହ · ┅▶ ଆଲୋକ · ┅▶ H⁺ → ATP
H₂O → PS-II → ETC → PS-I → NADP⁺

☀️ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ — ଆଲୋକ ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ

  1. କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ଅଣୁମାନେ ଆଲୋକ ଶୋଷି ଶକ୍ତିକୁ ଅଣୁରୁ ଅଣୁକୁ ପଠାଇ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କେନ୍ଦ୍ର P700 (PS-I) ରେ ପହଞ୍ଚାନ୍ତି
  2. P700 ଉଦ୍ଦୀପିତ → ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତିର e⁻ ତ୍ୟାଗ; କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ଜାରିତ (Oxidised)
  3. e⁻ ବାହକ ଦେଇ ଶେଷ ଗ୍ରାହକ ସହକାରକ (Cofactor) = NADP⁺ (Oxidised Nicotinamide Adenine Dinucleotide Phosphate) କୁ ଯାଏ
  4. NADP⁺ + e⁻ + H⁺ → NADPH (ବିଜାରିତ)

💧 ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ — ଜଳର ଆଲୋକ ବିଶ୍ଳେଷଣ

  1. PS-I ର e⁻ ଶୂନ୍ୟତା କୁ ଆଲୋକରେ ଉଦ୍ଦୀପିତ PS-II (P680) ର e⁻ ପୂରଣ କରେ
  2. Photolysis: H₂O → e⁻ + H⁺ + O₂; ଜଳର e⁻ P680 ର ଶୂନ୍ୟତା ପୂରଣ କରେ
  3. O₂ ମୁକ୍ତ ହୁଏ

⚡ ATP ଗଠନ — ଫଟୋଫସଫୋରିଲେସନ୍

  • e⁻ ଚଳନରେ H⁺ ଲ୍ୟୁମେନ୍ ରେ ଜମି ପ୍ରୋଟନ୍ ଅବକ୍ରମ / ବଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ
  • ଏହି ବଳରେ ATP ସିନ୍ଥେଜ୍: ADP + Pi → ATP (Pi = ଅଜୈବ ଫସଫେଟ୍)
  • ADP (Adenosine Diphosphate) କମ୍ ଶକ୍ତି → ATP (Adenosine Triphosphate) ଅଧିକ ଶକ୍ତି
ATP H⁺ H⁺

🌱 ଆଲୋକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଫଳାଫଳ

ATP

ଶକ୍ତି ଯୋଗାଏ

NADPH

ବିଜାରଣ ଶକ୍ତି

O₂

ଉପଜାତ, ମୁକ୍ତ ହୁଏ

🌟 ଆଲୋକ ଶକ୍ତିରେ ଜଳର ଆଲୋକବିଶ୍ଳେଷଣ → NADPH + ATP ଗଠନ, O₂ ମୁକ୍ତ
ATP + NADPH = Assimilatory Power → CO₂ ସ୍ଥିରୀକରଣ ଓ ଶର୍କରା ଗଠନ

🧬 ଏକ ନଜରରେ — ପ୍ରବାହ ଚିତ୍ର

☀️ Lightକ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ଆଲୋକ ଗ୍ରହଣ
➜
PS-II (P680)ଉଦ୍ଦୀପିତ, e⁻ ତ୍ୟାଗ
➜
💧 Photolysise⁻ + H⁺ + O₂
⤵
⚡ ETCଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ପରିବହନ
➜
PS-I (P700)ଉଦ୍ଦୀପିତ, e⁻ ତ୍ୟାଗ
➜
NADP⁺ → NADPHe⁻ + H⁺ ଗ୍ରହଣ

🔸 ETC ବେଳେ H⁺ ଲ୍ୟୁମେନ୍‌ରେ ➜ ADP + Pi → ATP

📌 ମନେରଖନ୍ତୁ

  • ସ୍ଥାନ: ଥାଇଲାକଏଡ୍ ଝିଲ୍ଲୀ, ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆଲୋକ
  • PS-I = P700; PS-II = P680
  • O₂ ଜଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ (CO₂ ରୁ ନୁହେଁ)
  • NADP⁺ + e⁻ + H⁺ → NADPH; ADP + Pi → ATP
  • NADP⁺ = ଶେଷ ଗ୍ରାହକ (Cofactor); P700 ଜାରିତ ହୁଏ, ଶୂନ୍ୟତା P680 ର e⁻ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ
  • H⁺ ଲ୍ୟୁମେନ୍‌ରେ ଜମି ପ୍ରୋଟନ୍ ବଳ ସୃଷ୍ଟି → ATP
  • ଫଳାଫଳ: ATP, NADPH, O₂

🔑 ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ

Thylakoid
ଥାଇଲାକଏଡ୍ ଝିଲ୍ଲୀ
Lumen
ଥାଇଲାକଏଡ୍ ଲ୍ୟୁମେନ୍
PS-I / P700
ଫଟୋସିଷ୍ଟମ୍ I
PS-II / P680
ଫଟୋସିଷ୍ଟମ୍ II
Photolysis
ଜଳର ଆଲୋକ ବିଶ୍ଳେଷଣ
ETC
ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ପରିବହନ ଶୃଙ୍ଖଳ
Pi
ଅଜୈବ ଫସଫେଟ୍
ATP Synthase
H⁺ ଶକ୍ତିରୁ ATP ଗଠନ
Assimilatory Power
ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ଶକ୍ତି
Oxidised
ଜାରିତ (e⁻ ହରାଏ)
Reduced
ବିଜାରିତ (e⁻ ପାଏ)
Cofactor
ଶେଷ ଗ୍ରାହକ (NADP⁺)
Proton gradient
H⁺ ଅବକ୍ରମ / ବଳ
ADP / ATP
Adenosine Di- / Tri-phosphate